PAN: mooie kunst, jammer van de mensen

Pan, dat is het Spaanse woord voor brood. Dat klopt. Maar het is niet alleen het Spaanse woord voor brood, het is ook een kunstbeurs dat op het moment gehouden wordt in de Amsterdamse RAI, PAN. Het was mijn eerste bezoek aan deze beurs, op uitnodiging van een vriend, zonder echt een idee te hebben wat ik van de beurs kon verwachten.

Bij aankomst op het terrein van de RAI, werd het me al snel duidelijk welk publiek zich hier verzamelde. Met mijn 26 jaar was ik verreweg de jongste. Van alle kanten kwamen de heren met beige ribbroeken, colberts en grijze lange haren keurig achter de oren gevouwen, aangelopen. Vergezeld door dames met mantelpakjes, op hoge hakjes, een laag make-up op het gezicht, de haren keurig gedaan en een Beatrixachtig hoedje op. Allemaal van de leeftijdscategorie 50+. Alsof men naar de première van een nieuwe film of naar een gala ging, zo keurig als dat men gekleed was. De auto’s heb ik niet kunnen zien, daar deze in de parkeergarage stonden, maar zonder twijfel zullen daar een aantal Jaguars gestaan hebben. Not my kind of people. Dit wordt een interessante middag dacht ik nog. En dat werd het.

Het wachten bij de garderobe duurde lang. Dit vonden de andere bezoekers ook. Toen de medewerkster van de RAI vriendelijk vroeg wie er aan de beurt was, werd haar door een dame vriendelijk doch dwingend verzocht om haar te helpen: “hier moet u zijn!”. Pittig dametje, zeker voor één ouder dan 75 jaar. Ja, zij wist wel wat ze wilde. Dat wisten de andere wachtenden ook, beter gezegd, wat ze niet wilden. Er werd gevraagd of er met gepast muntgeld betaald kon worden: “belachelijk, heeft u ook terug van 50?”.

Door de ingewikkelde betalingsperikelen bij de garderobe, was de wachttijd dusdanig lang, dat we besloten om met jas aan de beurs op te gaan. De beurs is keurig aangekleed, de stands staan er strak bij en de kunstwerken die er hangen, prachtig. Van schilderijen tot tekeningen en foto’s. Van beeldwerken tot antieke meubelstukken. Van juwelen tot zilverwerk. Je kan met gemak een dagdeel rondwandelen om de sfeer te proeven en te genieten van de kunstwerken en het publiek. Vooral het laatste hebben wij gedaan.

Naast de kunst, was er aan eten en drinken ook geen gebrek op deze openingsdag. Nu bestaat mijn familie voor een gedeelte uit boeren. Je kunt je voorstellen dat als daar op een kring-zitten-en-lachen-om-elkaars-grappen-verjaardag, de schaal met kaas en leverworst rondgaat, je er als de kippen bij moet zijn om een hapje voor jezelf te bemachtigen. Dat dit in de kringen waarin de meeste PAN bezoekers zich in begeven ook het geval zou zijn, had ik niet verwacht.  Hoewel de hapjes op de PAN wel anders waren (broodjes zalm, garnalenkroketjes of andere delicatessen), werden de schalen binnen korte tijd leeggeroofd, voordat de serveersters 15 meter verwijderd waren van de keuken. Een van de serveersters keek ons met opgetrokken wenkbrauwen aan toen 38 armen en handen van alle kanten naar de hapjes reikten. Tekenend dat ze daarna naar ons toeliep en zei: “Wat gebeurt hier? Het lijkt wel alsof ze nooit gegeten hebben”. Maar, fluisterde ze ons toe, van de volgende schaal krijgen jullie een aantal hapjes, omdat jullie wel geduldig wachten.

Ondernemers klagen in deze tijd steen en been over het uitgave patroon van de consument. Past een dergelijke beurs met kunstwerken nog wel bij deze tijd, bedacht ik mezelf. De twijfel hierin werd ter plaatse direct uit mijn gedachten gewist. Ja, het kan nog prima. Zeker als je bekijkt hoe makkelijk de aankopen worden gedaan: “die, die en die nemen we”, aldus een dame die duidelijk de broek aanhad. Haar man had vrij weinig in te brengen. Zonder blikken of blozen schaft de dame drie kunstwerken van behoorlijke waarde. Alsof we bij de bakker staan en 3 broden bestellen: “tres pan por favor”. En weer een koop gesloten, atelier blij, kunstenaar blij, PAN blij, klant blij, economie weer gestimuleerd, Minister van Financiën Jan Kees de jager ook blij.

Toch gaat het niet alle bezoekers zo gemakkelijk af om een aanschaf te doen. In een enkel geval, had men beter op een stoel kunnen zitten, alvorens het prijskaartje te bekijken. De arme man in kwestie viel letterlijk stijl achterover en viel hard op de grond. Maar, zou het komen door de prijs van het kunstwerk of struikelde hij over een stapel hete aardappelen afkomstig uit één van de vele kelen van de bezoekers. Ja. Dit genre mensen was ook ruim vertegenwoordigt. Bekakt praten en interessant doen. Een “vriendje” met een fantastisch vakantiehuis in Frankrijk, waar men al een aantal keren geweest is. Op de vraag “in welke plaats staat het vakantiehuis?”, gesteld door de daadwerkelijk geïnteresseerde persoon, wist men geen antwoord te geven. Dat was diegene even ontschoten.
Goede vriend dus…
Zeker 50x al in het vakantiehuis geweest dus…
Met je bek vol tanden staan dus…
Een bek vol tanden en een hete aardappel. Daar moet je wel een grote mond voor hebben.

Genieten dus zo’n dag op de PAN. Ah, daar is onze serveerster weer. Nee, zie ik de serveerster nog zeggen tegen een grijpgrage hand, “dat hapje is niet van u, deze heb ik aan die jongens daar beloofd” terwijl ze naar ons knikte. Keurig dat meneer door de serveerster even met beide decadente voeten terug op aarde werd gezet. Jammer dat ze niet nog scherper was: “Heeft u bij uw opvoeding nooit geleerd het laatste hapje te laten liggen?!”

Advertisements